Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy: “Eksik parçalar yerine döndükçe yalnızca bir mozaiği tamamlamıyor, tarih sayfalarındaki boşlukları dolduruyoruz”

ABD’den Türkiye’ye iadesi sağlanan Zeugma kökenli 13’üncü mozaik paneli, Gaziantep’te düzenlenen törenle ait olduğu yere yerleştirildi. Törene Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Gaziantep Valisi Kemal Çeber, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, AK Parti Gaziantep İl Başkanı Fatih Muhaddis Fedaioğlu, MHP Gaziantep İl Başkanı Mehmet Sait Kılıç, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Kaçakçılıkla Mücadelede Dairesi Başkanı Zeynep Boz katıldı.

“13’üncü Panel Ana Vatanına Döndü”

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Gaziantep’in medeniyetler tarihindeki önemine işaret ederek, halk arasında “Çingene Kızı” olarak bilinen mozaiğin koparılan parçalarından birinin daha ana vatanına dönmesinin kültürel mirasın korunması açısından önemli bir gelişme olduğunu belirtti. Ersoy, “Zeugma, Doğu ile Batı’yı buluşturan önemli bir Roma kentidir. ‘Çingene Kızı’ figürü bugün yalnızca Gaziantep’in değil, Türkiye’nin dünyaya açılan en önemli kültürel simgelerinden biri hâline gelmiştir.” dedi.

Bakan Ersoy, 1960’lı yıllarda gerçekleştirilen kaçak kazılar sonucunda aynı kompozisyona ait çok sayıda panelin yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığını hatırlatarak, 2018 yılında ABD’de bulunan 12 panelin Türkiye’ye getirildiğini, bu eserlerin Zeugma Mozaik Müzesi’nde yeniden ziyaretçilerle buluşturulduğunu ifade etti. Ayrıca Gaziantepli ustalar tarafından hazırlanan replikaların 2022 yılında Bowling Green Eyalet Üniversitesine teslim edildiğini belirterek bunun kültürel miras alanındaki uluslararası iş birliğinin önemli bir örneği olduğunu söyledi.

“Eseri Zeugma Mozaik Müzesine Kazandırmanın Mutluluğunu Yaşıyoruz”

13’üncü panelin Türkiye’ye dönüş sürecine ilişkin bilgi veren Ersoy, “Bugün aynı kompozisyona ait, milattan sonra 2’nci ve 3’üncü yüzyıllara tarihlenen 13’üncü paneli Zeugma Mozaik Müzemize kazandırmanın mutluluğunu yaşıyoruz.” ifadelerini kullandı. Panelin bilimsel araştırmalar sonucunda tespit edildiğini aktaran Ersoy, uluslararası müzayede takip çalışmalarıyla yeniden satışa çıkarıldığının belirlendiğini, ardından başlatılan girişimler ve ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Biriminin yürüttüğü süreç sayesinde eserin Türkiye’ye iadesinin sağlandığını kaydetti.

ABD ile Kültürel İş Birliği Güçleniyor

Kültür varlıklarının korunması konusunda ABD ile yürütülen iş birliğinin önemine değinen Ersoy, 2021 yılında imzalanan Kültür Varlıklarına İlişkin Mutabakat Zaptı’nın bu mücadelede önemli rol üstlendiğini belirtti. Mutabakatın bu yıl beş yıllık yeni dönem için uzatıldığını açıklayan Ersoy, “Bu gelişme, iki ülke arasındaki karşılıklı güvene dayalı iş birliğinin güçlenerek sürdüğünün somut göstergesidir.” dedi.

Bakan Ersoy, New York Manhattan Bölge Savcılığı ve ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimiyle yürütülen ortak çalışmalar sayesinde Boubon Antik Kenti kökenli çok sayıda eserin de Türkiye’ye kazandırıldığını belirterek, Lucius Verus, Septimius Severus ve uzun yıllar süren çalışmalar sonucunda iadesi sağlanan Marcus Aurelius heykelinin de ana vatanına döndüğünü ifade etti.

“Sadece Mozaiği Değil Hafızayı da Tamamlıyoruz”

İadesi sağlanan panelin yalnızca tek bir eserin dönüşü olmadığını vurgulayan Ersoy, “Her kültür varlığının kendine özgü bir hikâyesi vardır. Bugün iadesini sağladığımız mozaik panel, büyük bir kompozisyonun eksik kalan parçasının yeniden yerine kavuşmasıdır. Eksik parçalar yerine döndükçe yalnızca bir mozaiği tamamlamıyor; zedelenen bir hafızayı onarıyor, tarih sayfalarındaki boşlukları dolduruyor ve kültürel değeri ait olduğu bütünle yeniden buluşturuyoruz.” diye konuştu.

Son 23 Yılda 13 Bin 454 Kültür Varlığı Türkiye’ye Döndü

Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadeleyi kararlılıkla sürdürdüklerini ifade eden Ersoy, ilgili kurumlar, kolluk kuvvetleri, adli makamlar, bilim insanları ve uluslararası paydaşlarla koordinasyon içinde çalıştıklarını söyledi. Ersoy, “2002 yılından bu yana 13 bin 454 kültür varlığını ülkemize kazandırdık. Bunların 9 bin 139’u son sekiz yılda iade edildi. Bu topraklardan yasa dışı yollarla çıkarılmış her kültür varlığı ait olduğu yere dönene kadar aynı kararlılıkla çalışmayı sürdüreceğiz.” açıklamasında bulundu.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI