Adana Altın Koza’da Asghar Farhadi’ye Yaşam Boyu Başarı Ödülü: “Gerçeklik tek değildir”

Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nin dördüncü gününde, dünya sinemasının öne çıkan yönetmenlerinden Asghar Farhadi’ye Yaşam Boyu Başarı Ödülü verildi. İki Oscar ödüllü yönetmene ödülünü Adana Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Güngör Geçer takdim etti.

Festival kapsamında Farhadi’nin Isabelle Huppert, Virginie Efira, Vincent Cassel ve Catherine Deneuve gibi oyuncuları bir araya getiren son filmi “Kesişen Hayatlar” (Parallel Tales) da Esas 01 Burda AVM CinemaPink’te Türkiye prömiyerini yaptı.

“SİNEMAYA EMEK VERMİŞ BİR ÜSTATLA BULUŞMAK BÜYÜK ONUR”

Ödül töreninde konuşan Adana Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Güngör Geçer, 33’üncüsü düzenlenen Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nin yaklaşık 60 yıllık bir emeğin ürünü olduğunu belirtti.

Bir filmin ortaya çıkış sürecini kozanın oluşumuna benzeten Geçer, “Bir filmin arkasında da tıpkı bir kozanın büyük emekle, uzun sürede oluşması gibi büyük emek var, belki binlerce insanın çalışması var. Bu sahnede sinemaya büyük emek vermiş bir üstatla birlikte olmaktan büyük keyif duyuyorum. Onu bir Adanalı olarak Adana’da ağırlamak büyük mutluluk.” dedi.

Geçer, konuşmasını “Sinema karanlıkta izlenir ama hayat aydınlıkta yaşanır. Üstatla burada olmaktan büyük keyif aldım. Aydınlık güzel günler diliyorum. Ülkemiz adına, dünyamız adına güzel, temiz bir çevre, güzel bir yaşam diliyorum.” sözleriyle tamamladı.

Konuşmanın ardından Geçer, Yaşam Boyu Başarı Ödülü’nü Asghar Farhadi’ye takdim etti.

FARHADİ ADANALI SİNEMASEVERLERLE USTALIK SINIFI’NDA BULUŞTU

Farhadi, ödül töreninin ardından festival kapsamındaki Ustalık Sınıfı (Masterclass) etkinliğine katıldı. Sinema yazarı Esin Küçüktepepınar’ın sunumuyla gerçekleştirilen buluşmaya sinemaseverler yoğun ilgi gösterdi.

İki Oscar ödüllü yönetmen, etkinlikte senaryo yazımından film yapım sürecine, gerçeklik kavramından hayal gücüne kadar sinema anlayışının temel noktalarını anlattı.

“SENARYOLARIMI KONSEPTLERLE DEĞİL, BİR DUYGUYLA YAZARIM”

Geleneksel senaryo kalıplarından farklı olarak belirli bir fikir veya kavram yerine kendisini etkileyen duyguların peşinden gittiğini anlatan Farhadi, üretim sürecini şöyle aktardı:

“Ben bilinenin aksine belirli bir konsept veya tema üzerinden, adalet, aşk gibi kavramlarla senaryo yazmam. Beni etkileyen bir resim, bir görüntü veya belirsiz bir duygunun peşine düşerim. ‘Beni bu şey neden etkiledi?’ sorusunu sorarak başlar, kendi sorduğum soruların cevaplarıyla hiç bilmediğim bir yolda senaryoyu oluştururum.”

ABD’DEKİ PROJEYİ GECE YARISI İPTAL ETTİ

Farhadi, son filmi “Kesişen Hayatlar”ın ilk aşamada ABD’de büyük bir prodüksiyonla çekilmesinin planlandığını belirterek, üç yıl süren hazırlığın ardından projeyi farklı bir yöne taşımasına neden olan kararını anlattı.

Farhadi, “3 yıl boyunca Amerika’da yaşadım, New York’ta konumlar seçildi, büyük oyuncular ayarlandı. Çok büyük paralar harcandı. Ancak bir gece kalbim bana ‘Bu filmi burada yapmamalısın’ dedi. Gece yarısı asistanıma mesaj atıp ABD’deki projeyi iptal ettiğimi söyledim.” ifadelerini kullandı.

Asistanının kendisine “Bu gece uyu, yarın sakin kafayla konuşalım” dediğini aktaran Farhadi, kararından vazgeçmediğini söyledi.

Yönetmen, “Senaryo yazarken veya film çekerken en önemli şey kalbimizin ve bilinçaltımızın ne söylediğidir. Önemli olan başarı veya yarışmak değil, o yapım sürecinden lezzet almaktır.” diye konuştu.

“AYRILIK İÇİN ‘BU FİLM YURT DIŞINDA İŞ YAPMAZ’ DEDİLER”

Film üretirken ödül veya sonuç odaklı hareket etmenin yanlış olduğunu ifade eden Farhadi, dünya çapında geniş izleyici kitlesine ulaşan “Ayrılık” (A Separation) filminin yapım sürecinden de örnek verdi.

Farhadi, “Ayrılık filmi vizyona girdiğinde haftada ortalama 3 ödül alıyordu, toplamda 100’den fazla ödül kazandı. Ama ben senaryoyu yazarken asistanlarım bana ‘Hakkında Elly filmi yurt dışında çok başarılı oldu, bu yeni senaryo çok yerel, bunu kimse anlamaz, vazgeç’ demişlerdi.” dedi.

Filmin başlangıçta altyazısının dahi hazırlanmadığını belirten Farhadi, “Berlin Film Festivali’nden bir temsilci gelip tercümanla kulaklıktan izledi ve filmi festival ana yarışmasına seçti. Demek istediğim; genç sinemacılar sonuca ve başarıya odaklanmayı bırakmalı. Başarı için değil, içten gelen duyguyla film yapılmalı.” ifadelerini kullandı.

“TEK BİR GERÇEKLİK YOKTUR”

Gerçekliğin göreceliği ve medyanın insanların algıları üzerindeki etkisine ilişkin soruları da yanıtlayan Farhadi, insanların gördüklerini geçmişleri ve kişilikleri üzerinden yorumladığını söyledi.

Farhadi, “Tek bir gerçeklik yoktur. İnsanlar gerçekliği kendi karakterine ve geçmişine göre inşa eder.” diyerek metroda çocukları etrafı kirleten ve onlarla ilgilenmediği düşünülen bir baba üzerinden örnek verdi.

Yönetmen, “Metroda çocukları dondurma yiyip etrafı pisleten, bağıran ve hiç çocuklarıyla ilgilenmeyen bir baba görsek hepimiz adamın sorumsuzluğuna sinirleniriz. Ama o baba dönüp ‘Çocukların annesi az önce hastanede öldü, haberleri yok, son kez eğlensinler diye dışarı çıkardım’ derse tüm gerçeklik algımız değişir.” dedi.

Görüntülerin tek başına bütün gerçeği aktarmayabileceğini vurgulayan Farhadi, “Medya da bize görseller sunar ama eksik parçaları biz kafamızda tamamlarız. Belgeseller bile kurgudur. BBC’nin hayvan belgesellerinde bile bir çekim Hindistan’dan, diğeri Afrika’dan alınıp monte edilir.” ifadelerini kullandı.

“HAYAL GÜCÜ OLMAYAN İNSAN AŞIK BİLE OLAMAZ”

Ustalık Sınıfı’nda hayal gücünün insan yaşamındaki yerine de değinen Farhadi, insanların geçmişlerini ve ilişkilerini anlamlandırırken hayal gücünden yararlandığını söyledi.

Farhadi, “Bir insana aşık olduğumuzda aslında onu tam tanımayız, kafamızdaki hayal gücüyle ona aşık oluruz. Hayal gücü zayıf olan insanlar aşık bile olamazlar.” dedi.

Kendi çocukluğunu çocuklarına anlatırken de benzer bir süreç yaşadığını belirten yönetmen, “Ben çocuklarıma kendi çocukluğumu anlatırken bile eksik kalan yerleri hayal gücümle güzelleştirip anlatırım. Onlar da ‘Ne kadar güzel bir çocukluk geçirmişsin’ derler. Oysa gerçek tam olarak öyle değildi; ama o benim hayal gücümün yarattığı geçmişimdi.” ifadelerini kullandı.

Farhadi’nin Adana’daki buluşması, Yaşam Boyu Başarı Ödülü’nün takdim edilmesi, “Kesişen Hayatlar” filminin Türkiye prömiyeri ve sinemaseverlerin katıldığı Ustalık Sınıfı etkinliğiyle festivalin dördüncü gün programında yer aldı.